CONCEPT… Αλμπουμ με ενιαίο θέμα

Από τον Κώστα Ζουγρή

Από τη δεκαετία του ’60 τα ενιαία θεματολογικά άλμπουμ της μουσικής, που αποκαλούνται Concept, κάνουν κατά καιρούς την παρουσία τους στην επικαιρότητα, απλώνοντας μάλιστα το εύρος των θεμάτων τους σε όλα σχεδόν τα είδη της μουσικής.

Η δομή που έχουν τα Concept άλμπουμ, ανεξάρτητα αν είναι ορχηστρικά ή περιέχουν στίχους, αναφέρεται σε μία συγκεκριμένη ιστορία ή ένα ενιαίο θέμα, αλλά μπορεί να αφορά κι έναν συγκεκριμένο χαρακτήρα.

Στα μιούζικαλ, οι ερμηνευτές μοιράζονται τους χαρακτήρες της υπόθεσης και δημιουργούν αυτό που ονομάζουμε συνήθως ροκ όπερα, με χαρακτηριστικά παραδείγματα τα Tommy και Quadrophenia των Who και The Wall των Pink Floyd, αλλά και έργα του Andrew Lloyd Weber, όπως το Jesus Christ Superstar.

Τα πρόσφατα παραδείγματα έρχονται από το άλμπουμ Fork In The Road, 33ο για τον ηλικίας 63 ετών Neil Young, στο οποίο ασχολείται με τη Lincoln Continental Convertible, μοντέλο του 1959, που είναι το αγαπημένο του αυτοκίνητο.

Το Hazards Of Love είναι το 5ο άλμπουμ των Decemberists και είναι εμπνευσμένο από το ΕΡ της Anne Briggs, που έχει τον ίδιο τίτλο. Στον δίσκο συμμετέχουν ονόματα όπως οι Shara Worden από τους My Brightest Diamond, ο Jim James από τους My Morning Jacquet και ο Becky Stark των Lavender Diamond.

Από τα καλύτερα άλμπουμ της χρονιάς που διανύουμε είναι το Hazard Of Love· πρόκειται για μια ερωτική ιστορία που αναπτύσεται με ξεχωριστή ευαισθησία μεταξύ των ερμηνευτών, που ο καθένας έχει τον δικό του ρόλο, με πιο εντυπωσιακή την Worden στον ρόλο της ζηλιάρας βασίλισσας του δάσους.

Το πρόσφατο άλμπουμ του Graham Coxon, κιθαρίστα των Blur, μας περιγράφει στα 15 τραγούδια του τη ζωή ενός ανθρώπου, από τη γέννηση μέχρι τον θάνατο.

Οι Madness επιστρέφουν με το The Liberty Of Norton Folgate, που είναι μία γεωγραφική και ιστορική προσέγγιση για το Λονδίνο.

Οι Green Day κυκλοφόρησαν και αυτοί άλλο ένα ενιαίο θεματολογικά άλμπουμ, μετά το American Idiot του 2004. Στο 21st Century Breakdown παρακολουθούν, μέσα από τα 17 τραγούδια του, την ιστορία του Christian και της Gloria, σε μια σύγχρονη όπερα που αποτελείται από τρεις πράξεις. Τα τρία μέρη ονομάζονται Heroes And Cons, Charlatans And Saints και Horseshoes And Handgrenades. Παραγωγός στον δίσκο, ο Butch Vig των Garbage, με τον οποίο οι Green Day είχαν συνεργασθεί και στο παρελθόν για το άλμπουμ Dookie.

Θα μπορούσαμε να πούμε ότι τα Concept άλμπουμ έχουν τις ρίζες τους στα μέσα της δεκαετίας του ’30, όταν η τραγουδίστρια Lee Willey κυκλοφόρησε σε 4 δίσκους 78 στροφών 8 τραγούδια που είχαν γραφτεί από έναν και μοναδικό συνθέτη, που σ’αυτή την περίπτωση ήταν πρώτα ο Harold Arlen και ακολούθησαν μετά οι δίσκοι με τραγούδια του Cole Porter, πάλι από την ίδια τραγουδίστρια.

Από τα πρώτα Concept άλμπουμ, με τη σημερινή έννοια, ήταν το Manhattan Tower του Gordon Jenkins, στο οποίο όλα τα τραγούδια αναφέρονταν στο Μανχάταν.

Στη δεκαετία του ’50, ο Frank Sinatra θα είναι ο πρώτος που θα κυκλοφορήσει μια σειρά από δίσκους που θα έχουν κάποια συγκεκριμένη ενότητα, όπως το In The Wee Small Hours του 1955, όπου όλα τα τραγούδια ήταν μπαλάντες γραμμένες στο ίδιο ύφος και με στίχους που είχαν σχέση με τις μεταμεσονύκτιες ώρες. Ο ίδιος θα κυκλοφορήσει το 1956 τα Songs For Swinging Lovers και Swing Time.

Το 1959 η Judy Garland κυκλοφορεί το άλμπουμ The Letter, στο οποίο τραγουδώντας υποδύεται κάποιο συγκεκριμένο χαρακτήρα.

Το 1960 ο Ray Charles κυκλοφορεί το The Genius Hit The Road με τραγούδια που αναφέρονται σε διάφορες αμερικανικές πολιτείες, όπως τα Georgia On My Mind, Mississippi Mud, Moonlight In Vermont, California, Here Ι Come κ.ά. Ο ίδιος τραγουδιστής την ίδια χρονιά κυκλοφορεί το Modern Sounds, με τραγούδια που ανήκαν στον χώρο της μουσικής κάντρι, ξεφεύγοντας έτσι από το ρυθμ εντ μπλούζ που τον είχε αναδείξει και αποτελούσε τη μόνιμη πηγή για το ρεπερτόριό του.

Το 1966 οι Beach Boys θα κυκλοφορήσουν το άλμπουμ Pet Sounds, που το αφηγηματικό ύφος του οδηγούσε στην έννοια του ολοκληρωμένου άλμπουμ, αλλά οι Beatles το 1967 με την κυκλοφορία του Sgt. Peppers Lonely Hearts Club Band θα είναι για μία ακόμα φορά αυτοί που θα πάρουν τα εύσημα για κάτι το πρωτότυπο, αφού αυτός ο δίσκος θα θεωρηθεί το πρώτο Concept άλμπουμ, παρά το γεγονός ότι τα τραγούδια του δεν ήταν συνδεδεμένα μεταξύ τους θεματολογικά, και θα δημιουργήσει μάλιστα την αντίστοιχη λέξη που θα φιλοξενηθεί έκτοτε σε όλα τα σημαντικά λεξικά. Τα ίδια τα μέλη των Beatles κράτησαν αποστάσεις από το να το χαρακτηρίσουν Concept. Την ίδια χρονιά οι Moody Blues κυκλοφορούν το Days Of Future Passed, που θα γνωρίσει σταδιακά μεγάλη επιτυχία, όπως και το 666 των Aphrodite’s Child.

Θα ακολουθήσουν αρκετά άλμπουμ από βρετανικά κυρίως συγκροτήματα που θα έχουν ενιαίο θέμα, γνωρίζοντας μάλιστα σημαντική επιτυχία. Οι Who θα κυκλοφορήσουν το Who Sell Out, με αναφορές στο πειρατικό ραδιόφωνο της εποχής, οι Small Faces στη δεύτερη πλευρά του Ogden’s Nut Gone Flake θα έχουν συγκεκριμένο τρόπο αφήγησης και θέμα στα τραγούδια τους, κάτι που θα κάνουν και οι Simon και Garfunkel στο άλμπουμ Bookends, όπου ακολουθούν την ιστορία της ζωής ενός παιδιού από μωρό, μέχρι τα γεράματα.

Τη ζωή του Sebastian Sorrow περιγράφουν στο άλμπουμ τους S.F. Sorrow, που κυκλοφόρησε τον Δεκέμβριο του 1968, οι Pretty Things· έναν χρόνο πριν, οι Nirvana, βρετανικό συγκρότημα της εποχής, παρακολουθούσαν την ιστορία του Simon Simopath δίσκος που αν και δεν γνώρισε εμπορική επιτυχία, είχε εντυπωσιακή υποδοχή από τους κριτικούς και καταξιώθηκε στο πέρασμα του χρόνου.

Το 1969, σε μία ασυνήθιστη κίνηση για την εποχή, οι Who κυκλοφορούν σε διπλό δίσκο το Tommy, που τα τραγούδια του βασίζονται σε συγκεκριμένη ιστορία, κάτι που συνέβαινε για πρώτη φορά. Εντυπωσιακή η υποδοχή του άλμπουμ από κοινό και κριτικούς, όπως και το ανάλογο επίσης διπλό Quadrophenia, που θα κυκλοφορήσει το 1973.

Οι Kinks είναι ένα άλλο συγκρότημα με αρκετά ενιαία σε θέματα άλμπουμ, όπως τα Arthur (1969), Lola Versus Powerman and The Moneygoround Part One (1970), Muswell Hillbillies (1971), Preservation: Act 1 (1973), Preservation: Act Two (1974), Soap Opera (1976) και Schoolboys In Disgrace (1976).

Στη δεκαετία του ’70, ο Roger Waters θα εντυπωσιάσει με τις ιστορίες του, που θα κυκλοφορήσουν ως δίσκοι του συγκροτήματός του, τους Pink Floyd, Dark Side Of The Moon (1973), Wish You Were Here (1975), Animals (1977) και The Wall (1979). Δίσκοι που θα παραμείνουν στην επικαιρότητα για πολλά χρόνια.

Οι Jethro Tull δημιούργησαν μία σειρά από σημαντικά ολοκληρωμένα έργα, όπως τα Aqualung, Thick As Α Brick, Α Passion Play και War Child. Στην ίδια περίοδο ανάλογους δίσκους κυκλοφόρησαν συγκροτήματα όπως οι Yes, Emerson, Lake And Palmer, Genesis, ο Rick Wakeman με το Six Wives Of Henry The VIII και αργότερα το 1984, επηρεασμένο από τον Orwell, ο David Bowie, που έχει ένα από τα σημαντικότερα ολοκληρωμένα άλμπουμ όλων των εποχών, το The Rise And Fall Of Ziggy Stardust And The Spiders From Mars, και ο Marvin Gaye με το What’s Going On.

Αργότερα ανάλογο ενιαίο θεματολογικά περιεχόμενο θα έχουν αρκετά από τα άλμπουμ του Alan Parsons, με πρώτο το Tales Of Mystery And Imagination, με τραγούδια βασισμένα σε ιστορίες και ποιήματα του Edgar Alan Poe, και τα Paradise Theatre και Killroy Was Here των Styx.

Από τη δεκαετία του’90 και μετά, εκτός των Green Day, σημαντικά ολοκληρωμένα άλμπουμ κυκλοφόρησαν οι Smashing Pumpkins, τα Mellon Collie and the Infinite Sadness και Machina: Machines Of God, οι Mars Volta με το De-loused In The Commatorium και οι Nine Inch Nails με το Year Zero.

Στη δεκαετία που τελειώνει, ο Sufjan Stevens έχει ήδη ηχογραφήσει 3 ενιαία θεματολογικά άλμπουμ, αλλά χρειάζεται αρκετά ακόμα για να φτάσει τον Johnny Cash, που είχε ξεπεράσει τα 10 στη δεκαετία του ’60.

~ από uncutstr στο Ιουλίου 27, 2009.

2 Σχόλια to “CONCEPT… Αλμπουμ με ενιαίο θέμα”

  1. Καλημέρα! Πολύ ωραία η αναδρομή σου! Το Sgt. Pepper’s βέβαια, είναι, κατά μία έννοια, concept δίσκος…

  2. …concept δίσκος…με θεατρικα μετρα και στοιχεια,πρωτογνωρα για την εποχη του…ΣΥΓΧΑΡΗΤΗΡΙΑ ΣΤΟΝ ΚΩΣΤΑ ΖΟΥΓΡΗ για το αρθρο.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: