«ΦΑΙΔΡΑ» Jean Racine, Εθνικό Θέατρο Μεγάλης Βρετανίας Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου / 10 & 11 Ιουλίου 2009

Φλεγόμενη από το ανεξέλεγκτο πάθος για τον νεαρό θετό της γιο η Φαίδρα, με την εντύπωση ότι ο Θησέας, ο χαμένος σύζυγός της, είναι νεκρός, ομολογεί τους πιο μύχιους πόθους της και εισέρχεται έτσι σ’ έναν σκοτεινό εφιάλτη. Όταν ο Θησέας επιστρέφει, σώος και αβλαβής, η Φαίδρα από φόβο μήπως εκτεθεί κατηγορεί τον θετό της γιο ότι τη βίασε. Η έκβαση δεν θα μπορούσε παρά να είναι ολέθρια.
Κοίταξέ με – βλέπεις μια γυναίκα σε παραφορά. Είμαι ερωτευμένη.
Η Έλεν Μίρρεν ερμηνεύει τον ομώνυμο ρόλο σ’ αυτό το τραγικό έργο του Ζαν Ρασίν, ενώ τη μετάφραση σε ρωμαλέο ελεύθερο στίχο υπογράφει ο μεγάλος Άγγλος ποιητής Τεντ Χιούζ.

Σκηνοθεσία: Nicholas Hytner
Σχεδιαστής: Bob Crowley
Φωτισμοί: Paule Constable
Μουσική/ ηχητικός σχεδιασμός: Adam Cork
Φωνητική διδασκαλία: Kate Godfrey
Υπεύθυνος προσωπικού: Nadia Fall
Επικεφαλής διευθυντής σκηνής: Anna Hill
Διευθυντής σκηνής: David Milling
Βοηθός διευθυντή σκηνής: Ian Farmery
Επιμέλεια κοστουμιών: Christine Rowland
Υπερτιτλισμός: Χριστίνα Παγκουρέλη

Διανομή:

Ιππόλυτος: Dominic Cooper
Θηραμένης: John Shrapnel
Οινώνη: Margaret Tyzack
Φαίδρα: Helen Mirren
Πανόπη: Wendy Morgan
Αρίκια: Ruth Negga
Ισμήνη: Chipo Chung
Θησέας: Stanley Townsend
Γιος Φαίδρας: Γιώργος Λιακόπουλος

~ από uncutstr στο Ιουλίου 7, 2009.

2 Σχόλια to “«ΦΑΙΔΡΑ» Jean Racine, Εθνικό Θέατρο Μεγάλης Βρετανίας Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου / 10 & 11 Ιουλίου 2009”

  1. ΕΝΑ ΟΣΚΑΡ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΦΕΣΤΙΒΑΛ

    Βασίλισσα και στην Επίδαυρο η Μίρεν«Φαίδρα» του Ρακίνα από το Εθνικό Θέατρο της Αγγλίας
    Πώς αποσπάται αίμα από έναν θεατρικό γρανίτη, ώστε να βρεθεί κάτι που να μοιάζει με αναγνωρίσιμη ανθρώπινη φύση, εν μέσω της αλύγιστης αυστηρότητας ύφους και ήθους του Γάλλου κλασικού Ρακίνα: σε μια κατάμεστη Επίδαυρο προχθές βράδυ είδαμε πώς η υψηλή, αψεγάδιαστη τεχνική της βρετανικής θεατρικής παράδοσης, η σκηνοθετική ευφυΐα και -υπεράνω όλων- η χαρισματική παρουσία μιας πρωταγωνίστριας διεθνούς αίγλης, μπορούν να παρακάμψουν τα σοβαρά εμπόδια και να προσφέρουν ένα θεατρικό γεγονός που μπορεί να μην κυμαίνεται στη σφαίρα των συγκλονιστικών συγκινησιακών μεγεθών, ωστόσο είναι μια παράσταση που επιβάλλεται να δει κανείς. Κατ’ αρχήν ο λόγος. Η μυώδης μετάφραση του Τεντ Χιουζ, ελεύθερη από τον καταναγκασμό του αλεξανδρινού στίχου, επιτρέπει στα ανάρμοστα πάθη να ξεπορτίσουν από την αγέρωχη επισημότητα της ρακινικής ρητορείας και τη στατική αρχιτεκτονική της αφήγησης, αποκτώντας μια επικοινωνιακή δυναμική που προσδίδει στην έννοια του Πεπρωμένου, στις ιδιοτροπίες των θεών-ρυθμιστών της ανθρώπινης μοίρας και στις αβυσσαλέες συγκρούσεις λογικής και πάθους, μια σύγχρονη, οικουμενική χροιά σε στιλιζαρισμένο περιτύλιγμα.

    Μια γυναίκα ερωτεύεται τον πρόγονό της, που την αποκρούει κι εκείνη τον συκοφαντεί στον βασιλιά-άνδρα της – το κλασικό μοντέλο με τις γνωστές αιματοβαμμένες συνέπειες είναι η Φαίδρα. Χωρίς αμφιβολία, ο Ρακίνας καταδικάζει απόλυτα τον έρωτα ως καταστροφική εμμονή και δύναμη που σκοτώνει, υπό το βλοσυρό χριστιανικό πρίσμα της εποχής (1657) ενοχή/μετάνοια/τιμωρία.

    Η Ελεν Μίρεν εισχωρεί στον χώρο του μη-λογικού με γαιώδη ορμητικότητα. Ανίκανη να δει πέρα από τον εαυτό της, αντιμετωπίζει την προσωπική της αγωνία, απομονώνοντας την «καταραμένη» ύπαρξή της από τον υπόλοιπο κόσμο, με όλες τις φρικτές συνέπειες της συνάντησής της με τον Ιππόλυτο. Η Φαίδρα της είναι φαντασμαγορικά θεατρική και συνάμα ακαταμάχητα αξιόπιστη. Ευάλωτη, εκτεθειμένη, λάγνα, ερημωμένη, γονατισμένη από ενοχή και αυτο-απέχθεια, ένα ανθρώπινο κουβάρι.
    «Βρωμάω απιστία και αιμομιξία». Οι αιφνίδιες εναλλαγές της έκφρασής της, από τη γυναίκα υπό το καθεστώς τυφλής λατρείας, στη μάσκα παγερής λύσσας -όπως όταν μαθαίνει ότι ο ανέραστος πρόγονός της «μπορεί να αγαπήσει, αλλά όχι εκείνη»- εντάσσονται στις ηλεκτρισμένες στιγμές της βραδιάς. Η οξεία, ευέλικτη προσωπικότητά της καταφέρνει να αποσπάσει νευρικό γέλιο από τις πλέον μαύρες συγκυρίες. Χωρίς άλλο, μετά την οσκαρική «Βασίλισσα», η Μίρεν είναι η άλλου τύπου βασίλισσα της επιδαυρικής νύχτας. Φυσική, φωνή στεντόρεια μέσα στο αχανές αργολικό θέατρο, όπως όλοι οι συντελεστές, απορρίπτει εκ νέου, μετά τις περυσινές «Ευτυχισμένες μέρες», τον μύθο ασυμβατότητας παραστάσεων κλειστών χώρων με την Επίδαυρο.

    «Αγαπιούνται», ξεφυσάει φαρμακερά στην παραμάνα της, μετά τα μαντάτα του ειδυλλίου Ιππόλυτου/Αρικίας. Εξοχη η βετεράνος Μάργκαρετ Τσίζακ στον ρόλο της ανθρώπινης-δολοπλόκας γριάς Οινώνης. Ακρως ερωτική, δίπλα σε ένα άχρωμο αντικείμενο του πόθου (Ντομινίκ Κούπερ), που τον περισσότερο χρόνο περιφέρει φιλάρεσκα τη νεότητά του σε στρατιωτική στολή, η Μίρεν μπορεί να μην κατέρχεται στα σκοτεινά βάθη μιας τραγωδίας ακραίων βασάνων, όμως είναι ένα πέρασμα από το φετινό Φεστιβάλ, που θα θυμόμαστε για καιρό.

    Ο σκηνοθέτης Νίκολας Χάιτνερ αποφεύγει τα βαθιά ερμηνευτικά νερά και τις καινοτομίες, όχι όμως και τις μελοδραματικές παγίδες. Οπως την ιλαρή στις υπερβολικές λεπτομέρειές της περιγραφή του ξεκοιλιάσματος του Ιππόλυτου από τα τέρατα του Ποσειδώνα, το σύρσιμο στη σκηνή του αιμόφυρτου πτώματός του και το βουερό μοιρολόγι των επιζώντων. Δεν βοηθά και ο Ρακίνας… *

    Της ΣΩΤΗΡΙΑΣ ΜΑΤΖΙΡΗ Ελευθεροτυπία, Δευτέρα 13 Ιουλίου 2009

  2. Η μεταμοντέρνα εσχάτως Επίδαυρος εδέησε να ανοίξει μια χαραμάδα στην αλαζονική πανοπλία της. Επέτρεψε σε μια κλασική, ακαδημαϊκή βρετανική παράσταση να εισέλθει στην ορχήστρα, που πρόπερσι εσκούπισε με τεράστια επιτυχία από άκρη σε άκρη μια Ηλέκτρα. Πολιορκητικός κριός ήταν, βέβαια, μια στάρ, η Ελεν Μίρεν. Εστω, όμως, κι έτσι, τα αίματα άναψαν. Εννοείται, μεταξύ των θεατρόφιλων. Σε κάποιους η δίχως ευρήματα και ανατροπές παράσταση της «Φαίδρας» του Ρακίνα από το Εθνικό Θέατρο της Αγγλίας ξίνισε, από λίγο έως πολύ. Μέχρις εκεί. Διότι, κατά τα άλλα, το «πλατύ» κοινό της Επιδαύρου δεν φάνηκε να ενοχλείται που, ας πούμε, ο Ιππόλυτος δεν μπήκε στην ορχήστρα με τι σερτ που να γράφει «Ι hate Aphrodite». Λέτε αυτοί οι 7 χιλιάδες θεατές της Παρασκευής και οι άλλοι 9 χιλιάδες του Σαββάτου, που χειροκρότησαν θερμά την παράσταση του Νίκολας Χάιτνερ, να είχαν κάνει τη στοιχειώδη σκέψη ότι το κανάλι της Μάγχης δεν αφήνει εύκολα τους γερμανικούς, γαλλικούς και.. ελληνικούς μοντερνισμούς να επηρεάσουν και αλλοιώσουν το βρετανικό θέατρο;

    Η «Φαίδρα» ανέβασε, πάντως, ψηλά τον κοσμικό πήχη των φετινών Επιδαυρίων. Την Παρασκευή κατέφτασε ο γνωστός φιλέλληνας του Χόλιγουντ Τομ Χανκς, αυτός που πρόσφατα δάκρυσε ινκόγκνιτο με το Νέο Μουσείο της Ακρόπολης. Είχε πάλι μαζί του την Ελληνίδα σύζυγό του Ρίτα Γουίλσον και ένα ωραίο κινητό το οποίο χρησιμοποίησε για να φωτογραφίσει το κατάμεστο κοίλο και όλους εκείνους τους Ελληνες, θεατές ή επαγγελματίες φωτορεπόρτερ, που χρησιμοποιούσαν το δικό τους ή προηγμένης τεχνολογίας κάμερες για να τον απαθανατίσουν. Λίγο πιο πέρα ο θεατρόφιλος Κώστας Σημίτης με τη δική του σύζυγο. Και ακόμα πιο πέρα καραβιές κοσμικών και εφοπλιστών που είχαν καταφτάσει (με τα σκάφη τους) για να δουν τη Μίρεν. Λάτσηδες (η Μαριάννα είχε στην παρέα της τον Χανκς), Λεμοί, Εμπειρίκοι, Γουλανδρήδες.

    Αντίθετα με τους παραπάνω, ένας τέως βασιλιάς, ο Κωνσταντίνος Γλίξμπουργκ, πήρε την Αννα Μαρία και μία από τις κόρες τους και πήγε στην Επίδαυρο το «λαϊκότερο», συνήθως, Σάββατο. Κάθησε στο κάτω διάζωμα, αλλά στο πλάι. Αρκετοί πέρασαν να του υποβάλλουν τα σέβη τους ή απλώς να του πουν ένα «γεια». Στους τελευταίους και η ζωγράφος Μαρίνα Καρέλλα, σύζυγος του συγγραφέα Μισέλ ντε Γκρες ή άλλως Πρίγκιπα Μιχαήλ της Ελλάδος. Οχι, πάντως, και ο υπουργός Παιδείας Αρης Σπηλιωτόπουλος.

    Οσο για τον θίασο του Εθνικού Θεάτρου της Αγγλίας έφυγε από την Ελλάδα την Κυριακή το πρωί ενθουσιασμένος από την εμπειρία της Επιδαύρου. Αμοιβαία τα αισθήματα.

    Β.ΓΕΩΡΓ. Ελευθεροτυπία, Δευτέρα 13 Ιουλίου 2009

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: